توسط : دولت تایوان اعلام کرده انتقال ۴۰ درصد از ظرفیت تولید نیمههادیهای این کشور به ایالات متحده «عملاً غیرممکن» است. این واکنش در پاسخ به اظهارات اخیر مقامهای آمریکایی مطرح شده که خواستار جابهجایی بخش بزرگی از تولید تراشه از تایوان به خاک آمریکا هستند.
چنگ لیچیون، معاون نخستوزیر و مذاکرهکننده ارشد تعرفهای تایوان، در گفتوگویی با شبکه تلویزیونی CTS تایوان که یکشنبه شب پخش شد، صراحتاً گفت این موضوع را به طرف آمریکایی منتقل کرده است. به گفته او، اکوسیستم صنعت نیمههادی تایوان حاصل دههها سرمایهگذاری، تجربه، نیروی انسانی و زنجیره تأمین بسیار پیچیده است و چنین ساختاری را نمیتوان بهسادگی به کشور دیگری منتقل کرد.
او گفت:
«من کاملاً و بهروشنی به ایالات متحده گفتهام که این کار غیرممکن است.»
چنگ تأکید کرد هدفی که آمریکا درباره انتقال ۴۰ درصد ظرفیت مطرح کرده، با واقعیتهای صنعتی تایوان همخوانی ندارد.
تایوان عقبنشینی نمیکند، اما درها را هم نمیبندد
چنگ لیچیون در عین حال تلاش کرد پیام تایوان را متعادل منتقل کند. او گفت صنعت نیمههادی تایوان نهتنها در داخل کشور کوچک نخواهد شد، بلکه ظرفیت تولید در تایوان همچنان در حال افزایش است. به گفته او، سرمایهگذاری خارجی – از جمله در آمریکا – قرار نیست جایگزین سرمایهگذاری داخلی شود.
او توضیح داد:
«ظرفیت کلی ما در تایوان فقط افزایش پیدا خواهد کرد. در عین حال، میتوانیم حضورمان در ایالات متحده را هم گسترش دهیم. اما گسترش بینالمللی ما فقط زمانی معنا دارد که ریشه صنعت همچنان در تایوان باقی بماند.»
به بیان سادهتر، تایوان میگوید: سرمایهگذاری خارجی بله، جابهجایی هسته صنعت خیر.
چرا آمریکا روی انتقال تولید اصرار دارد؟
در سوی مقابل، مقامات آمریکایی با نگاه امنیتی به موضوع نگاه میکنند. هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، هفته گذشته گفته بود تمرکز بخش بزرگی از تولید تراشههای پیشرفته در فاصلهای نزدیک به چین «غیرمنطقی» است. او تأکید کرده که آمریکا باید تولید تراشه را به داخل بازگرداند.
لوتنیک گفته است هدف دولت این است که تا پایان دوره این دولت، ۴۰ درصد از سهم تولید تراشههای پیشرفته جهان در خاک آمریکا انجام شود. او حتی هشدار داده که اگر این هدف محقق نشود، ممکن است تعرفه واردات تراشه از تایوان به ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کند.
توافق تعرفهای، اما نه انتقال صنعت
ماه گذشته، تایوان و آمریکا به توافقی رسیدند که بر اساس آن، تعرفه واردات برخی کالاهای تایوانی به آمریکا از ۲۰ درصد به ۱۵ درصد کاهش یافت و تایوان نیز متعهد شد سرمایهگذاری خود در آمریکا را افزایش دهد.
اما مقامهای تایوانی تأکید دارند این توافق بههیچوجه به معنی انتقال پارکهای علم و فناوری یا قلب صنعت نیمههادی این کشور نیست.
چنگ لیچیون گفت تایوان حاضر است تجربه خود در ساخت خوشههای صنعتی نیمههادی را با آمریکا به اشتراک بگذارد و به شکلگیری یک اکوسیستم مشابه در آن کشور کمک کند، اما این به معنی خالیکردن تایوان از این صنعت نیست.
نقش TSMC در این معادله چیست؟
در مرکز این بحثها، نام TSMC قرار دارد؛ بزرگترین تولیدکننده قراردادی تراشه در جهان. TSMC در حال حاضر برنامهای ۱۶۵ میلیارد دلاری برای ساخت و توسعه کارخانههای خود در ایالت آریزونای آمریکا دارد. این سرمایهگذاری یکی از بزرگترین پروژههای صنعتی خارجی در تاریخ آمریکاست.
اما حتی با این سرمایهگذاری عظیم، واقعیت این است که پیشرفتهترین خطوط تولید، نیروی متخصص، تأمینکنندگان مواد و تجهیزات فوقپیشرفته همچنان در تایوان متمرکز خواهند ماند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند کارخانههای آمریکا بیشتر نقش «تنوع جغرافیایی و کاهش ریسک» دارند، نه جایگزینی کامل تایوان.
تحلیل تکمیلی: چرا انتقال ۴۰٪ واقعاً غیرممکن است؟
اگر بخواهیم فراتر از اظهارات سیاسی نگاه کنیم، دلایل متعددی وجود دارد که چرا انتقال چنین سهم بزرگی از تولید عملاً شدنی نیست:
- اکوسیستم صنعتی: صنعت تراشه فقط کارخانه نیست؛ شبکهای از تأمینکنندگان، دانشگاهها، مهندسان، لجستیک و تجربه انباشته است.
- نیروی انسانی: تربیت نیروی متخصص در سطح تایوان، دههها زمان برده و بهسادگی قابل تکرار نیست.
- هزینه و زمان: ساخت یک کارخانه پیشرفته تراشه، میلیاردها دلار و سالها زمان نیاز دارد.
- ریسک عملیاتی: تمرکززدایی کامل میتواند کیفیت، بازده و سرعت نوآوری را کاهش دهد.
به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان صنعت نیمههادی معتقدند راهحل واقعی، توزیع نسبی تولید است، نه جابهجایی هسته صنعت.
جمعبندی
پیام تایوان روشن است:
این کشور حاضر است شریک آمریکا باشد، سرمایهگذاری مشترک انجام دهد و حتی بخشی از تولید را در خاک آمریکا گسترش دهد، اما ستون فقرات صنعت نیمههادیاش را جابهجا نخواهد کرد.
در دنیای امروز، تراشه فقط یک کالا نیست؛ ابزار قدرت اقتصادی، امنیتی و ژئوپلیتیک است. به همین دلیل، بحث انتقال ۴۰ درصد ظرفیت، بیشتر از آنکه یک تصمیم صنعتی باشد، بازتاب یک کشمکش راهبردی میان سیاست، امنیت و اقتصاد جهانی است.
منبع: REUTERS
